Zgodnie z zapowiedzią, w tym odcinku naszego cyklu, trochę czasu chciałbym poświęcić kolejnemu z metali inwestycyjnych, jakim jest srebro. Mam nadzieję, że właściwości i jego historia będzie równie interesująca co wcześniej opisanego złota.
Srebro – nazwa łacińska argentum, symbol Ag;
Pierwiastek występujący w przyrodzie w stanie wolnym jak również w minerałach (71 miejsce pod względem rozpowszechnienia). Rzadko występuje w stanie rodzimym, choć zanotowano kilka przypadków odnalezienia brył o znacznych rozmiarach. Jednym z największych tego typu znalezisk jest 360-kilogramowa bryła z kopalni w Konsberg w Norwegii.
Srebro posiada największą przewodność cieplną oraz elektryczną ze wszystkich znanych metali. Te właściwości zostały docenione i szeroko wykorzystane we współczesnej elektronice. Nie wchodzi w reakcję z czystym tlenem i wodą, jednak matowieje na skutek działania ozonu i siarkowodoru oraz powietrza atmosferycznego zanieczyszczonego związkami siarki.
Srebro jest bardzo ciągliwe i kowalne oraz trochę twardsze niż złoto. Również z niego można wykonać folię grubości zaledwie tysięcznych części milimetra, a drut wykonany z tego metalu o długości 1 000 m będzie ważył zaledwie 0,5 g. Daje się z łatwością polerować, a w związku z tym, że świetnie odbija światło, wykorzystywane jest do produkcji luster.
Srebro zaliczamy do metali przejściowych, a jego masa właściwa wynosi 10,49 g/cm3. Sześcian o boku 15 cm ważyłby około 35 kg czyli znacznie mniej, niż taka sama bryła wykonana ze złota (ok. 65 kg).
Ciekawą cechą, która wyróżnia srebro od innych materiałów są właściwości bakteriobójcze, a jego związki są toksyczne dla wirusów, glonów i grzybów. Już to zauważono w starożytności i szeroko stosowano w leczeniu różnych chorób i dolegliwości, o czym wspomina nawet Hipokrates. Mało kto wie, że w XIX wieku marynarze wyruszając w długie rejsy umieszczali srebrne monety w beczkach z winem i wodą, by te długo zachowały swoją świeżość.
Jednak podstawowe zastosowanie srebro znalazło jako metal szlachetny. Już od zarania dziejów ludzie wykorzystywali je jako walutę oraz do produkcji monet. Jak podają niektóre źródła, jako pierwsze państwo na świecie, które wprowadziło do obiegu monety, była Lidia – starożytne państwo znad dzisiejszego Morza Egejskiego. Do tego celu, już w VII w. p.n.e. użyto srebra w postaci stopu ze złotem, zwanego elektrum.
Jedną z pierwszych w miarę współczesnych walut opartych na parytecie srebra był funt brytyjski, który w 1158 r. wprowadził do obiegu angielski król Henryk II. Miał on wartość równą 1 funta jubilerskiego odpowiadającego 12 uncjom trojańskim srebra próby 925. Funt był związany ze srebrem do 1826 roku, kiedy to zastąpiono jego wymianę na złoto.
Utratę swojej dominującej pozycji na rzecz złota, zawdzięcza dokonaniu w połowie XIX wieku odkrycia niezwykle bogatych złóż tego metalu w Ameryce. Ten fakt doprowadził do gwałtownego spadku wartości i zaprzestania używania tego kruszcu w transakcjach płatniczych.
Od najwcześniejszych lat srebro używane jest do wyrobu biżuterii, sztućców i naczyń. Chyba nie ma osoby, która nie miałaby biżuterii czy innych przedmiotów wykonanych z tego szlachetnego metalu. Srebrne ozdoby odnaleziono w Egipcie w wielu grobowcach pochodzących sprzed ponad 4000 lat p.n.e. Wiadomo, że już starożytni Egipcjanie posiadali kopalnie srebra w Nubii i Etiopii, a Rzymianie na terenach obecnej Hiszpanii.
W XVI wieku to ono przyczyniło się do zagłady cywilizacji Azteków i Inków. To pierwsze imperium na początku XVI wieku najechał i złupił Hernán Cortés (czasami nazywany Hernando lub Fernando Cortez) ze swoimi 500 żołnierzami, a 12-milionowe państwo Inków zostało podbite i ograbione przez hiszpańskiego konkwistadora Francisco Pizarro. Ten ostatni zresztą, podstępem uwięził ówczesnego władcę Inków, za którego uwolnienie otrzymał zawrotny okup: 6 ton złota i 12 ton srebra. Pomimo tego nie uwolnił więźnia i Atahualpa został zamordowany.
Na podstawie danych podawanych przez GFMS, w 2009 roku srebra wydobyto w sumie ok. 22 071 ton (czyli 709,6 mln uncji). Do największych producentów tego metalu zalicza się Meksyk i Peru.
Na uwagę zasługuje fakt, że pierwsze miejsce w Europie w produkcji srebra zajmuje Polska. Z uwagi, że ten metal szlachetny bardzo często występuje wspólnie z rudą miedzi i ołowiu, dlatego w naszym kraju wydobyciem zajmuje się firma KGHM Polska Miedź S.A. Od wielu lat KGHM zajmuje czołowe miejsce na świecie w produkcji srebra, a obecnie drugie, zaraz po australijskiej spółce BHP Billiton. W 2009 roku polski kombinat wyprodukował 1 203,7 tony tego kruszcu (czyli 38,7 mln oz), co stanowiło 5,45% w światowej produkcji tego metalu.
Od najwcześniejszych czasów srebro było wszechobecne w naszym życiu i tak jest po dzień dzisiejszy. Przez całe wieki to ono było uważane za symbol bogactwa, nim się płaciło za towary i lokowało swoje oszczędności, a które stosunkowo niedawno straciło swoją pozycję na rzecz złota.
Współcześnie, dzięki swoim wyjątkowym właściwościom, srebro znalazło szerokie zastosowanie w medycynie, przemyśle, w tym chemicznym i odzieżowym oraz elektronice. Używane jest do produkcji klisz fotograficznych, a jego związek, piorunian srebra, to silny materiał wybuchowy. Dzięki temu metalowi możliwe jest nawet wpływanie na pogodę – jodek srebra był wykorzystywany do wywoływania opadów deszczu.
To ze srebra najczęściej wykonuje się współczesne monety kolekcjonerskie i bulionowe, jak również znalazło ono zastosowanie do wyrobu medali okolicznościowych i sztabek lokacyjnych.
Oczywiście, na temat każdego z tutaj wymienionych kruszców, można dużo więcej napisać, jednak moim zdaniem podałem tylko najciekawsze i użyteczne informacje, a ograniczyłem te, które są szeroko dostępne i stosunkowo łatwe do zdobycia.
Na koniec tego wpisu, chyba nikogo nie trzeba przekonywać o walorach inwestycyjnych srebra, które po latach zapomnienia powraca do łask, ciesząc się coraz większym zainteresowaniem.
Zapraszam do lektury kolejnych części, które już wkrótce ukażą się na naszym portalu.
Lynx
